W pogoni za Luftwaffe

.: Forum dyskusyjne :: Forum dyskusyjne :: Forum dyskusyjne :: Forum dyskusyjne :.
Uwaga! Dopisanie nowego wątku czy też tematu będzie skutkowało ujawnieniem Twojego IP.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody proszę zrezygnuj już teraz.
Dodanie wątku przez Ciebie będzie jednoznaczne ze zgodą na ujawnienie Twojego IP.
Imię i nazwisko
E-mail
OdpowiedĽ Lotnictwo w Wielkpolsce 1919-1920 (2018-05-01, 16:18)
Łukasz
III ESKADRA WIELKOPOLSKA (14 ESKDRA WYWIADOWCZA).    
6 marca 1919 r. na lotnisku w Ławicy rtm. pil. T .Grochowalski przystąpił do organizowania ?3 wielkopolskiej eskadry lotniczej polnej?. Jej tworzenie trwało nieco dłużej niż poprzednich eskadr, a wyposażenie w sprzęt było słabsze wobec wyczerpywania się zasobów ludzkich i sprzętu. Proces organizacji zakończył się z początkiem czerwca. W dniu 4.06.1919 r. eskadra pod dowództwem ppłk. M. Krzyczkowskiego przebazowała się na lotnisko Góra pod Jarocinem. Przydzielona do wojsk frontu wielkopolskiego wykonywała loty zwiadowcze na rzecz tych wojsk nad terenami Niemiec. Lotnicy zrzucali także ulotki do ludności polskiej na Śląsku. Podczas jednego z takich lotów został uszkodzony nad Opolem przez karabiny maszynowe samolot załogi w składzie sierż. pil. Wł. Wrembel i sierż. obs. M. Skorzyński. Lotnicy lądowali na terenie wroga, ale uniknęli niewoli. Dzięki pomocy polskiej ludności powrócili do swojej jednostki. W czasie innego lotu po przymusowym lądowaniu do niewoli niemieckiej dostali się: por. pil. W. Lang i sierż. obs. J. Kasprzak. Powrócili oni z niewoli dopiero po kilku miesiącach.     
W połowie czerwca, w związku z powrotem z pod Lwowa 1 wielkopolskiej eskadry postanowiono skierować tam 3 eskadrę. 25 czerwca 3 eskadra wielkopolska pod dowództwem ppor. pil. Mańczaka (który dowodził nią do końca wojny) wylądowała się w Stryju, instalując tam lotnisko. Jednak z powodu zbyt dużej odległości od frontu jednostka przeniosła się do Brzeżan, gdzie weszła w skład grupy wojsk wielkopolskich gen. Konarzewskiego. W lipcu praca bojowa eskadry ograniczyła się do lotów rozpoznawczych i bombardowania stacji kolejowych. W sierpniu aktywność eskadry wzmogła się. Stacjonowała ona wtedy na lotnisku Bereźnica pod Tarnopolem, skąd kilkakrotne bombardowania samolotów jednostki zniszczyły stację kolejową Trzebmielówkę. W czasie tych działań na Ukrainie eskadra działała w warunkach wojny manewrowej. Obrona przeciwlotnicza nieprzyjaciela była słaba, wobec czego załogi wykonywały zadania dość swobodnie. Jednak wojska naziemne nie powiadamiane na czas telefonogramami o przelocie swoich samolotów, czasami ostrzeliwały samoloty eskadry.     
W związku z zakończeniem działań w Małopolsce wschodniej 3 eskadra wielkopolska powróciła 19 sierpnia do Poznania. Nie długo trwał jej odpoczynek. Już 14 października, wobec skierowania wojsk wielkopolskich na front Litewsko?Białoruski, eskadra wyruszyła w ślad z nimi i 21 października zatrzymała się na lotnisku w Żodzinie. Została przydzielona do współpracy z 2 dywizji piechoty legionów. W jesieni i zimie 1919/20 r. panował względny spokój, wywołany wymianą jeńców pod Borysowem. Zimą działania eskadry ograniczał silny mróz dochodzący do minus 30 stopni i wysokie śniegi. Z tego powodu w okresie, kiedy były wysokie śniegi kilka samolotów zostało zaopatrzonych w specjalne narty. Pomimo ciężkich warunków atmosferycznych lotnicy wykonywali loty na współpracę z artylerią oraz udane dalekie loty rozpoznawcze. Na początku swojej działalności frontowej eskadra dysponowała 7 samolotami (4 DFW C.V, LVG C.V, 2 Albatros B.II), które były w bardzo dobrym stanie. Do końca października 1919 r. piloci wykonali 3 loty bojowe, a w miesiącu następnym 14 lotów zrzucając przy tym 615 kg bomb. W listopadzie najwięcej lotów wykonano w 26 dniu tego miesiąca. Załogi eskadry przeprowadziły w tym dniu 4 zadania zrzucając 200 kg bomb. Natomiast w grudniu 1919 r. lotnicy wykonali 13 lotów bojowych. Z pośród personelu najaktywniej działali por. obs. P. Krenz (4 zadania) i sierż. pil. E. Juraszek (4 zadania). W pierwszym miesiącu nowego roku 3 eskadra wielkopolska wykonała 14 lotów w dniach 24, 25, 26, 27 i 29 stycznia. Oto przykładowy raport z lotu bojowego z 25.I.1920 r.:    
?Lot bojowy z 25.I.1920     
pil. sierż. Emanuel Juraszek    
obs. por. Krenz    
Ap. DFW C.V 228    
Wzlot godzina 10.45?12.15    
Zadanie?wywiad wzdłuż linii kolejowej Stajki?Bobr, zbadać ruch kolejowy stacjach i torach. Zbadać miasto i okolice Krupki i Bobr.    
Trasa?Borysów?Stajki?Krupki?Bobr i z powrotwem.    
Ostrzał?ze stacji Krupki ciężką artylerią i z km.    
Ogólne wrazenia?npl ukończył albo transporty wojskowe, a najprawdopodobniej i transporty prowiantowe i odsyła wagony, które są kryte i zamykane w tył w terenie południowym toru kolejowego.    
Zostałem ostrzeliwany z poc. panc. i ze poc. panc. w Pryjamino i ze stacjii Krupki.    
Krenc por.?     
W lutym 3 eskadra wielkopolska poniosła poważne straty. 6 lutego poległ pil. sierż. E. Juraszek, a jego obserwator sierż. M. Skorzyński został ranny. Natomiast 20 lutego inna załoga tej eskadry podczas lotu wywiadowczego na fotografowanie dworca w Orszy została ostrzelana i przymusowo lądowała koło wsi Smarki. Załoga zbiegła do lasu, ale 21 lutego schwytali ją bolszewiccy żołnierze. Lotnikami tymi byli sierż. pil. L. Juraszek i por. obs. P. Krenz, którzy dopiero po kilku miesiącach uciekli z niewoli i powrócili do Polski. Straty te poważnie ograniczyły działalność eskadry. Marzec 1920 r. był okresem, w którym eskadra przystąpiła do aktywnych działań lotniczych na dużą skalę. Szczególne nasilenie walk w tym miesiącu przypadło na trzecią dekadę, kiedy załogi eskadry, działając dla 2 dywizji piechoty legionów, przeprowadziły 15 zadań wywiadowczych w kierunkach na Połock, Witebsk i Orszę. Podczas tych trzech dni najaktywniej działała załoga w składzie sierż. pil. W. Daniel?kpr. pil. M. Serdecki oraz sierż. pil. Wł. Wrembel, ppor. Tworek, kpr. pil. Wł. Bartkowiak, sierż. Święcicki i kpr. obs. M. Dzierzgowski. 30 marca podczas lotu na bombardowanie zgrupowania piechoty sowieckiej w rejonie Połocka, na skutek defektu silnika, została zmuszona do lądowania załoga kpr. pil. Wł. Bartkowiak?plut. obs. K. Szczepański. W okresie tym został ujednolicony sprzęt jednostki.     
W miesiącu kwietniu eskadra w ramach ujednolicania nazewnictwa jednostek lotniczych została przemianowana na 14 eskadrę wywiadowczą i jednocześnie została włączona w skład VII dywizjonu liniowego. Rozpoczęte w kwietniu walki na froncie Litewsko?Białoruskim wymagały wytężonej pracy od załóg 14 eskadry. W ciągu kwietnia lotnicy wykonali około 30 do 35 lotów bojowych, głównie wywiadowczych dysponując 6 samolotami DFW C.V i jednym Albatrosem D. III. Zrzucili oni jednocześnie w nalotach 40 bomb po 12 kg, jedną 30 kg oraz 10 bomb zapalających. W końcu miesiąca jednostka otrzymała jako uzupełnienie płatowiec Halbrstadt C.II i DFW C.V. Straciła natomiast dwa aparaty DFW C.V. Jeden odesłano do I Wielkopolskiej Grupy Lotniczej, a drugi został zniszczony w locie 19 kwietnia. W tym okresie czasu doszło do kontaktu z lotnikami bolszewickimi. Pod koniec marca plut. pil. Wł. Bartkowiak kilka razy bezskutecznie ścigał sowieckie samoloty na myśliwskim Albatrosie D.III .14 kwietnia 1920 r. załoga sierż. pil. Wł.. Wrembel i ppor. obs. M. Konarski wykryła ruch i jakieś przygotowania na wrogim lotnisku w Sołtanówce. Przez następne dwa dni nasi lotnicy obserwowali to lotnisko i 16.06.1920 r. spostrzegli przybycie na nie sowieckich myśliwców z ?Dywizjonu Szyrynkina?. Wobec tego następnego dnia (17 kwietnia) 5 samolotów 14 eskadry i 1 z dowództwa VII dywizjonu zbombardowały sowieckie lotnisko. Z powodu defektu silnika jeden samolot zawrócił przed celem. W czasie bombardowania, które odbyło się z wysokości 500 m, wystartowały 2 bolszewickie Nieuporty, z których jeden pilotowany prze dowódcę sowieckiego dywizjonu myśliwskiego Szyrynkina zaatakowł samolot załogi ppor. pil. Ziembińskiego i kpr. obs. M. Dzierzgowskiego. Oto fragment raportu polskiej załogi z tej walki:    
?Nasz płatowiec był na wysokości 500 m, kiedy pierwszy samolot nieprzyjaciela zaatakował nas od tyłu, tak że był ukryty pod ogniem naszego kulomiotu. Zauważywszy to pilot ppor. Ziembiński zaczął sterować na i w górę. W odpowiednich momentach, gdy przeciwnik był odsłoniony, oddał obs. Dzierzgowski do goniącego na odległości około 50 m przeciwnika kilka serii. Po ostatniej salwie skręcił nieprzyjacielski samolot nagle i zaczął gwałtownie planować w dół. Jak dosiegnął ziemi nie zauważyliśmy, gdyż nasza uwaga była zwrócona na drugi samolot, który teraz zaczął atakować. Jednak wkrótce zawrócił widząc spieszącego nam na pomoc polski płatowiec.?     
Polska załoga zgłosiła zestrzelenie sowieckiego samolotu. Źródła rosyjskie natomiast, że Szyrynkinowi podwinęło się skrzydło (Nieuporty posiadały końce dolnych skrzydeł ruchomo?obracalne dla stabilizacji), ponieważ miała zawieść podpórka unieruchamiająca dolny płat. Rosyjski pilot z trudem wyprowadził samolot z korkociągu i wylądował na swoim lotnisku. To samo źródło podaje, że jeden z polskich samolotów runął w las. Polacy natomiast nie stracili żadnej maszyny, chociaż dwa polskie samoloty zostały niegroźnie postrzelane. Istnieje prawdopodobieństwo, że to polskie pociski uszkodziły sowiecki samolot. W ciągu następnych dwóch miesięcy doszło do kilkunastu spotkań lotników 14 eskadry z sowieckimi myśliwcami. Nasi lotnicy bardzo często unikali tych starć dzięki dużej prędkości swoich samolotów DFW C.V. 1.V.1920 r. załoga w składzie plut. pil. Cz. Łagoda i pchor. obs. K. Szczepański została zaatakowana w czasie lotu zwiadowczego przez 3 Nieuporty. Na szczęście powrócili na lotnisko. W ich płatowcu mechanicy naliczyli 30 kul karabinowych. Jeden z sowieckich myśliwców uszkodzony podczas walki przymusowo wylądował na polskim terytorium. Maszyna ta została potem odesłana do Centralnych Warsztatów Lotniczych, gdzie została wyremontowana. Natomiast 14 maja 1920 r. samolot Halberstadt C.II załogi w składzie sierż. pil. Wł. Bartkowiak i pchor. obs. J. Klicze wraz z eskortującymi go myśliwcami Spad z 19 eskadry atakowała balon sowiecki koło stacji Pryjamino. Z położonego obok stacji lotniska poderwały się trzy sowieckie Spady. Jeden z nich, za którego sterami siedział Szyrynkin, zaatakował i zestrzelił polskiego Halbestadta. Polska załoga zginęła. Lotnicy z radzieckiego ?Dywizjonu Szyrynkina? uroczyście pochowali polskich lotników, a zdjęcia z pogrzebu z listem zrzucili na lotnisko w Żodzinie. Inne starcia personelu jednostki z sowieckimi lotnikami na szczęście nie przyniosły już nowych ofiar.     
Głównymi zadaniami lotników eskadry były jednak loty zwiadowcze. Niejednokrotnie były one połączone z bombardowaniem różnych celów. W ciągu maja lotnicy wykonali nieznaną ilość lotów. Wiadomo, że w trzeciej dekadzie tego miesiąca lotnicy wykonali 10 lotów. Przez cały maj eskadra miała kłopoty sprzętowe. Po utracie samolotu w walce powietrznej z 14 maja jednostka nie posiadała chwilowo samolotów dla swoich dwóch pozostałych pilotów. Po paru dniach eskadra otrzymała 2 DFW C.V oraz 2 AEG., które ze względu na swój stan techniczny nie były używane do akcji. W dniach od 19 do 27 maja lotnicy eskadry wspierali lotami rozpoznawczymi działania polskiej piechoty w walkach jakie rozgorzały na borysowskim odcinku Berezyny. Podczas porannego lotu 19.05.1920 r. załoga eskadry nie wykryła szykujących się do ataku wojsk bolszewickich. Kolejne dwa loty eskadra wykonuje 21 maja. W dniu 23 maja eskadra przenosi się z zagrożonego przez bolszewików lotniska do Mińska. Podczas tych walk eskadra nie poniosła strat w ludziach i sprzęcie. Na początku czerwca eskadra otrzymała uzupełnienie w pilotach. Do jednostki przybyli sierż. Kujawa, kpr. Woźniak, kpr. Śliwa. Pomimo tego stan eskadry był niezbyt dobry. W czasie jednego z lotów rozpoznawczych (data nieznana) załoga sierż. pil. Kujawa i sierż. obs. K. Szczepański przyjęła walkę z wrogim Nieuportem. Otrzymawszy postrzał w chłodnicę, lotnicy byli zmuszeni do lądowania w przygodnym terenie. Następnie doraźnie wyremontowali uszkodzenie i po starcie dokończyli fotografowanie nakazanego obszaru. W ciągu czerwca eskadra prowadziła tylko ograniczoną działalność lotniczą, ponieważ była osłabniona wcześniejszymi działaniami. W końcu czerwca z powodu ofensywy sowieckiej jednostka przemieściła się na lotnisko Serebrianka koło Mińska, a następnie po kilku dniach do Baranowicz. W tym czasie w eskadrze znajdowały się jeszcze 2 sprawne maszyny, na których w dniach 3,4,6 i 9 lipca załogi: sierż. M. Skorzyński?pchor. K. Szczepański i pchor. W. Daniel?pchor. M. Serdecki wykonały ostatnie loty wywiadowcze. Ze względu na braki w wyposażeniu eskadry zdecydowano wycofać ją z frontu i odesłać na uzupełnienie do Poznania, dokąd 14 eskadra dotarła 1 sierpnia 1920 r.     
Dopiero 23 sierpnia, po skompletowaniu sprzętu, eskadra wyruszyła na front kolejno zmieniając lotniska: Lublin?Chełm. Włączyła się ona do działań bojowych pod koniec pierwszej dekady września w rejonie Bugu. Szczególnie intensywnie działały załogi 14 eskadry 22 września. Jej załoga pchor. Muhlnikiel?por. Kulikowski wykonała lot zwiadowczy na trasie Równe?Goszcza?Zwiahel, atakując przy okazji tabory nieprzyjaciela w Zwiahlu, a podczas lotu powrotnego zrzuciła meldunek dla sztabu 9 Brygady Jazdy w Równem. Również tego dnia lotnicy 14 eskadry sierż. Niewitecki?pchor. Serdecki przeprowadzili lot wywiadowczy dla sztabu 13 DP z 3 armii. Na drodze Annopol?Ostróg załoga zaatakowała jeden z pułków kawalerii Budionnego i choć w czasie wymiany ognia pilot został ranny, to jednak zdołał doprowadzić maszynę na lotnisko. Na początku trzeciej dekady września eskadra przeniosła się do Łucka, gdzie zastał ją rozejm.     
W czasie wojny polsko bolszewickiej eskadra wykonała 191 lotów bojowych dostarczając wiele cennych meldunków z rozpoznań. Wielokrotnie jej lotnicy obrzucali bombami różne cele. Podczas walk poległo 3 lotników eskadry. Wiosną 1920 r. eskadra zetknęła się z sowieckim ugrupowaniem myśliwskim, które jednak nie sparaliżowało działalności lotniczej eskadry. Po wojnie eskadra została połączona z 21 eskadrą i razem weszły w skład 2 pułku lotniczego w Krakowie    
Twój komentarz:
Zdjęcie
    Lokalizacja
    Podgląd posta
    Powrót do tematówPowrót do wątku