W pogoni za Luftwaffe

.: Forum dyskusyjne :: Forum dyskusyjne :: Forum dyskusyjne :: Forum dyskusyjne :.
Uwaga! Dopisanie nowego wątku czy też tematu będzie skutkowało ujawnieniem Twojego IP.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody proszę zrezygnuj już teraz.
Dodanie wątku przez Ciebie będzie jednoznaczne ze zgodą na ujawnienie Twojego IP.
Imię i nazwisko
E-mail
OdpowiedĽ Lotnictwo w Wielkpolsce 1919-1920 (2018-05-01, 16:18)
Łukasz
IV ESKADRA WIELKOPOLSKA (15 ESKADRA MYŚLIWSKA) cz. 1    
25 maja 1919 roku w Ławicy pod Poznaniem por. pil. Jerzy Dziembowski jako dowódca przystąpił do formowania 4?ej wielkopolskiej eskadry lotniczej, której powstanie było ostatnią faza organizacji lotnictwa wielkopolskiego przed zjednoczeniem z Wojskiem Polskim. Do eskadry przydzielono następujący personel lotniczy: ppor. pil. B. Szczepańskiego, ppor. pil. W. Białego, ppor. obs. Z. Bilażewskiego, sierż. pil. S. Rozmiarka i sierż. pil. Galusika. Wyposażono ją w 6 samolotów, w tej liczbie 2 Fokkery D?VII, 1 typu Fokker E.V oraz trzy samoloty typu Albatros D?III. Dzięki szkołom ze Stacji Lotniczej w Ławicy eskadrze nie brakowało personelu latającego i technicznego. Brakowało natomiast sprawnych samolotów myśliwskich, a te które jednostka posiadała były bardzo zużyte. Wobec tych braków zamierzano uzbroić eskadrę w samoloty Spad dostarczone z Francji. Dopiero w lipcu 1919 roku piloci i mechanicy eskadry wyjechali do Warszawy po odbiór ze 162 eskadry francuskiej nowo przydzielonych samolotów Spad S. VII. Jednocześnie eskadra odebrała przydzielony jej materiał techniczny, części zamienne i samochody. Z 15 otrzymanych samolotów zmontowano 13, które drogą powietrzną przeprowadzili piloci eskadry do Poznania. Samoloty Spad nie nadawały się do służby frontowej. Komisja odbiorcza tych samolotów na Ławicy stwierdziła, że samoloty są przestarzałe, mało zwrotne oraz posiadają małą prędkość wznoszenia. Ustalono, że stan techniczny tych samolotów był bardzo zły. Występowały kłopoty z zapuszczaniem silników, chłodnice przeciekały. Płatowce były stare i zużyte. Dlatego z tych powodów do kwietnia 1920 roku eskadra używała Spadów do lotów treningowych. Z 15 otrzymanych w Warszawie płatowców Spad w listopadzie 1919 roku pięć oddano Stacji Lotniczej w Ławicy ?jako rezerwę, ponieważ były niezdatne do służby, częściowo uszkodzone i niekompletne?. W międzyczasie eskadra zaczęła stopniowo otrzymywać niemieckie samoloty myśliwskie typu Fokker D.VII, które chwilowo zatrzymano jako ?zapas wojenny?, a loty treningowe nadal prowadzono na Spadach. Szczególnie intensywnie trenował personel latający eskadry latem 1919 roku na Ławicy. Ćwiczono loty grupowe, walki powietrzne i akrobację.     
Jeden z takich lotów zakończył się tragicznie. 8 lipca 1919 roku samolot Albatros D.III pilotowany przez ppor. pil. Szczepańskiego ześlizgnął się przy ostrym wirażu na niskiej wysokości i uderzył w ziemię. Pilot zginął na miejscu. Na jego miejsce 14 lipca 1919 roku został przydzielony do jednostki sierż. pil. A. Bartkowiak. W listopadzie został przydzielony do eskadry ppor. pil. S. Mierzejewski. Okres jesienny i zimowy poświęcono doszkoleniu personelu pomocniczego oraz doprowadzeniu do gotowości bojowej samolotów eskadry. 14 listopada 1919 roku d?ca por. Dziembowski raportował, że eskadrze do osiągnięcia gotowości bojowej brakuje sprzętu i personelu (hangaro?namiotów, jednego płatowca łącznikowego Albatros B.II, 51 koni, 55 żołnierzy). Z tego powodu eskadra od chwili sformowania stanowiła rezerwę Naczelnego Dowództwa i aż do lutego 1920 roku bazowała na lotnisku w Ławicy.     
Na początku 1920 roku ożywiła się działalność eskadry w związku z przejmowaniem przez polskie oddziały Pomorza po podpisaniu Traktatu Wersalskiego. 18.01.20 roku wykonała ona przelot demonstracyjny trzech samolotów nad Lesznem, a 20 stycznia kluczem 4 samolotów nad Bydgoszczą. Na początku lutego eskadra została przesunięta na lotnisko w Bydgoszczy. Podczas pobytu w Bydgoszczy eskadra przeprowadzała w dalszym ciągu ćwiczenia w lotach grupowych i strzelania do tarczy.     
16 marca 1920 roku podczas lotu ćwiczebnego na samolocie Spad uległ wypadkowi ppor. pil. Mierzejewski który wykonując akrobację na niskiej wysokości nad miastem uderzył w ścianę budynku. Ranny pilot po przewiezieniu do szpitala zmarł.     
W raporcie z 15 marca 1920 roku por. Dziembowski mówi, że eskadra posiadała dopiero 6 płatowców bojowych Fokker D.VII, z których trzy mają niesprawne silniki. Taka ilość samolotów powodowała niemożność wysłania eskadry na front. Dlatego dowódca prosił o pozostawienie 6 treningowych płatowców Spad (sprawne cztery), które eskadra miała zdać. W ramach ujednolicania numeracji i nazewnictwa jednostek lotniczych w kwietniu 4 eskadra wielkopolska otrzymała nazwę 15 eskadra myśliwska. Dalej w ciągu kwietnia eskadra szykowała się do wyjścia na front. Uzupełniano zapasy sprzętu i materiałów technicznych, zamontowano na płatowcach karabiny maszynowe i wyrzutniki na dwie bomby po 12,5 kg. Jako uzupełnienie jednostka otrzymała dwa samoloty Fokker D.VII oraz Albatros B.II. 24 kwietnia eskadra posiadała 9 samolotów D.VII, jeden Albatros B.II i 5 Spadów, z których trzy zdano tego i następnego dnia.     
17 kwietnia nadszedł do eskadry rozkaz nakazujący przygotowanie jednostki do 20.04 do wymarszu i czekania na dalsze rozkazy. Na front eskadra wyruszyła 29 kwietnia 1920 roku z Bydgoszczy w składzie: 5 oficerów i 2 podoficerów personelu latającego oraz 90 podoficerów i szeregowców. Transportem kolejowym przez Kutno, Warszawę, Brześć nad Bugiem, Kowel, Włodzimierz, Lwów, Tarnopol eskadra dotarła 4 maja 1920 roku do Płoskirowa. Tam straciła 10 dni oczekując na podstawienie wagonów kolejowych. Na frontowe lotnisko piloci wybrali teren w pobliżu stacji kolejowej Wapniarka (1,5 km od stacji) przy linii z Żmerynki do Odessy. 14 maja jednostka wyruszyła z Płoskirowa, a 16 maja o piątej rano dotarła do Wapniarki. Wobec bliskości frontu został zatrzymany tabor kolejowy w celu szybkiej ewakuacji w razie zagrożenia lotniska. Ze względu na warunki terenowe panujące na Ukrainie tabor samochodowy nie mógł być dobrze wykorzystany. Świetnie natomiast na tych bezdrożach sprawdził się tabor konny. Eskadra wraz z 21 eskadrą niszczycielską która przybyła na front w tym samym czasie, weszła w skład III dywizjonu lotniczego. W jego skład wchodziły 5, 6, 15, 17 i 21 eskadry. Obie przybyłe w maju eskadry działały na rzecz 12 DP, która utrzymywała linię frontu 15 km na południe od lotniska 15 eskadry.     
W dniu przybycia personel eskadry, zmontował samoloty Fokker D.VII, a ppor. pil. Biały odbył orientacyjny lot frontowy. Po powrocie oddał samolot mechanikom, którzy wykręcili z niego świece. W tym momencie nad lotniskiem pojawił się bolszewicki samolot, który zrzucił dwie bomby bez żadnego rezultatu, po czym zaczął oddalać się ku swoim liniom. Spośród pilotów na lotnisku był tylko ppor. Biały, który natychmiast wystartował, ale nie zdołał dogonić nieprzyjaciela. Eskadra jeszcze tylko raz mogła zaobserwować nieprzyjacielski samolot w czasie swojej działalności podczas późniejszego postoju w Deraźni. Z tego powodu piloci jednostki nie mieli okazji do stoczenia walk powietrznych z przeciwnikiem. Powodem tego był prawie zupełny brak sił lotniczych po stronie przeciwnika na Ukrainie. Głównymi zadaniami eskadry były loty rozpoznawcze, szturmowe na wojska naziemne przeciwnika. Praca pilota była z tych powodów trudna, ponieważ prowadząc samolot jednoosobowy musiał on wykonać funkcję obserwatora np. pisać meldunek w czasie lotu. Jeden dwuosobowy szkolny samolot eskadry Albatros B.II był używany do lotów rozpoznawczych i łączności z dowództwem III dywizjonu w Rachnie. Zadania te wykonywał ppor. obs. Bilażewski wraz z poszczególnymi pilotami oddziału. Niejednokrotnie bombardował on na tym samolocie różne cele. Samolot ten nie miał wyrzutników do bomb, dlatego Bilażewski zabierał bomby do kabiny obserwatora. Jednym z zadań myśliwców 15 eskadry było eskortowanie dwusilnikowej Gothy z 21 eskadry.     
Wkrótce po przybyciu na front eskadra weszła do akcji. Wieczorem 19 maja eskadra wykonała pierwszy atak czterema samolotami przy pomocy bomb na transporty kolejowe na stacji w Rudnicy. W locie udział wzieli: por. Dziembowski, por. Hendryks, ppor. Biały, sierż. Rozmiarek. Jedna z bomb rozerwała tor kolejowy, a druga trafiła w zabudowania dworca. Po zrzuceniu bomb piloci ostrzelali z karabinów maszynowych pancerki stojące na tej stacji. Te broniły się ogniem cekaemów i artylerii, Jednostka nie poniosła żadnych strat. Do najważniejszych akcji w tym okresie eskadry należy zaliczyć zniszczenie bombami i ogniem karabinów maszynowych w dniu 24 maja baterii artylerii nieprzyjacielskiej w Zielonce, dokonane przez pięć samolotów. Do tego dnia eskadra wykonała około 20 lotów. Powyższy lot bojowy tak opisał w raporcie ppor. Biały:    
?...bateria stojącą na zachód od Zielonki atakowałem z wysokości 300 metrów kulomiotami. Na tabory stojące na południe?wschód od Żydówki w wąwozie na skraju lasu. Zrzuciłem dwie celne bomby, wyrządzone mnie (przeze mnie?przypis autora) zauważyłem, z powodu drzew, zakrywających miejsce wybuchu. Popłochu?dopełniłem atakiem z kulomiotów z wysokości z 150 metrów, także obsługa kulomiotów na skraju lasu, zaprzestała ognia i ratowała się w ucieczce do lasu?.     
Przez ostatnie dni maja eskadra wykonywała kolejne akcje bojowe. Zadania wywiadowcze piloci łączyli z ostrzeliwaniem celów naziemnych. W dniach 27 i 28 maja eskadra wraz z pozostałymi eskadrami III dywizjonu wzięła udział w zwalczaniu sowieckich pociągów pancernych w rejonie stacji Malewnaja. Za akcje przeciwko nim personel eskadry otrzymał pochwałę od szefa sztabu 12 DP. 15?ta eskadra przyczyniła się do zdobycia przez naszą piechotę dwóch pociągów pancernych. W czasie tych działań piloci eskadry głównie ostrzeliwali sowieckie pociągi pancerne z karabinów, co uniemożliwiało załogom pociągów wyjście z wagonów i naprawienie torów zniszczonych bombami przez inne eskadry. Jedna z pancerek sowieckich próbująca wziąć na hol inną uszkodzoną została powstrzymana wyłącznie przez ostrzał i bombardowanie przeprowadzone przez 15 eskadrę. 27 maja poszczególni piloci eskadry wykonali po kilka lotów dziennie. Na początku czerwca eskadra prowadziła nadal intensywne akcje bojowe. Większość zadań bojowych polegała na atakach szturmowych i jednoczesnym wykonywaniu zwiadu. Jakie efekty miały te ataki szturmowe uzmysławia nam fragment z meldunku pil. por. Dziembowskiego z lotu bojowego odbytego 1 czerwca 1920:     
? ... w lesie tabor w sile 30 wozów i obsługa widząc zbliżające się płatowce zbiegła do lasu...?     
W tym samym locie bojowym wziął udział pil. sierż. Rozmiarek na Fokkerze D.VII, który zaobserwował ?wielki popłoch wśród koni? zaatakowanych Kozaków. Ostatnią akcją, wykonaną wspólnie z 12 DP piechoty, było wspieranie w dniu 2 czerwca 1920 r. ogniem karabinów maszynowych i bombami piechoty polskiej, która wskutek załamania się frontu pod m. Czabotarka została zmuszona do wycofania się na nowe pozycje. Wskutek tego eskadra musiała przenieść się z lotniska w Wapniarce do Rachny, pozostawiając w Wapniarce tylko stację benzynową na dwóch wozach taborowych. Ostatnim zadaniem jakie eskadra otrzymała przed odlotem, było zbombardowanie miejscowości Goriaczówka, w której koncentrował się nieprzyjaciel do uderzenia. Zadanie eskadra wykonała 5 samolotami, wszystkimi będącymi do dyspozycji, obrzucając nieprzyjaciela bombami i zapalając samą wieś w pięciu miejscach, poczym przeleciała na lotnisko w Rachnie, położone 45 km w tyle. W tym dniu eskadra wykonała 19 lotów. Z tego lotniska eskadra w dalszym ciągu wykonuje loty na front, korzystając z pozostawionej w Wapniarce stacji benzynowej i obsługi. Do 11 czerwca 1920 roku pięciu pilotów jednostki wykonało 92 loty bojowe na 7 płatowcach. W tym dniu jednostka dysponowała 12 samolotami, z których tylko 5 Fokkerów D.VII i 1 Alb. B.II nadawały się do lotów. Pozostałe samoloty były remontowane lub w ogóle nie zmontowane ( 2 Spady i 4 Fokkery). Dnia 19.VI.1920 r. na skutek odwrotu wojsk polskich samoloty eskadry przeleciały do Płoskirowa. Wieczorem tego dnia na to lotnisko polowe przybył transport kolejowy z taborami eskadry i personelem.     
To przebazowanie kończy pierwszy okres działalności bojowej jednostki. Eskadra spędziła w Płoskirowie pewien czas na odpoczynku po intensywnych działaniach bojowych. Pod Płoskirowem podczas przymusowego lądowania został rozbity podczas przymusowego lądowania Alb. B.II .Na tym lotnisku w eskadrze pojawiła się epidemia czerwonki.    
23 czerwca 1920 r. jednostka przebazowała się na lotnisko w Deraźni, skąd 25 czerwca rozpoczęła loty bojowe. Działania bojowe z tego lotniska trwały tylko dwa dni i polegały na lotach rozpoznawczo?szturmowych w kierunku na Latyczów, Żmerynkę oraz Starą Sielawę. Piloci jednostki wspomagali piechotę atakując sowiecką kawalerię. Tutaj też nastąpiło pierwsze spotkanie z kawalerią Budionnego, z którą eskadra prowadziła nieustanne walki, aż do końca wojny. W tym czasie nieprzyjaciel wzmocnił swoją obronę przeciwlotniczą przy pomocy większej liczby karabinów maszynowych i samoloty z każdego prawie lotu wracały podziurawione kulami. 27?go tego miesiąca eskadra została zmuszona do powrotu do Płoskirowa, a stąd do Tarnopola, dokąd dotarła 1 lipca. Postój eskadry na lotnisku?Brzezowica pod Tarnopolem trwał od 13 lipca i po za jednym lotem ppor. Lewandowskiego z 6 lipca (lot łącznościowy do dowództwa III dywizjonu lotniczego), esakadra nie prowadziła akcji lotniczej. 14 lipca eskadra przybyła do Lwowa, gdzie już czekało na nią uzupełnienie sprzętu. Było to kilka samolotów Fokker D.VII, jeden Fokker D.VIII i jeden Albatros B.II. Podobnie jak pozostałe eskadry III dywizjonu, tak i 15 myśliwska odesłała cały swój tabor kołowy do Przemyśla, a następnie do Munina, gdzie urządzono nawet zapasowe lotnisko. Dowództwo nad tą częścią eskadry objął ppor. Bilażewski. W tym czasie pozostała we Lwowie część 15 eskadry wznowiła działalność bojową 21 lipca, m.in. 28 lipca wykonała ona trzy loty wywiadowcze. W pierwszej dekadzie sierpnia eskadra działała nie zbyt intensywnie. 2VIII1920 r. wykonała 8 lotów (w większości szturmowych), ale było to wszystko, na co było stać jednostkę w tym czasie.     
Twój komentarz:
Zdjęcie
    Lokalizacja
    Podgląd posta
    Powrót do tematówPowrót do wątku